Αγία Σοφία και Ορθοδοξία

Στις 10 Ιουλίου του 2020, η τουρκική κυβέρνηση ακύρωσε το διάταγμα του 1934, το οποίο μετέτρεψε την Αγία Σοφία σε μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Ο σκοπός που οδήγησαν στην απόφαση αυτή του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είναι διπλός. Πέρα από ένα ισχυρό χτύπημα στο θρησκευτικό συναίσθημα όλου του Ορθόδοξου και λοιπού Χριστιανικού κόσμου, ο Ερντογάν δηλώνει μια νέα αρχή για το έθνος του. Ακυρώνοντας το διάταγμα που υπεγράφη στην εποχή του Κεμάλ Ατατούρκ (ηγέτης του κινήματος των Νεότουρκων), θέτει τα θεμέλια για ένα νέο κίνημα, ένα αναδιοργανωμένο έθνος, με ένα ανανεωμένο εκ βάθους σύστημα, υπό την δική του πλέον ηγεσία.

Η Αγία Σοφία αποτέλεσε Χριστιανικό Ορθόδοξο Ναό για χίλια χρόνια περίπου. Εγκαινιάστηκε στις 27 Δεκεμβρίου του έτους 537 από τον ευσεβή βασιλιά του Βυζαντίου Ιουστινιανό. Στα χρόνια των λατινικών κατακτήσεων, λειτούργησε ως Ρωμαιοκαθολικός ναός μέχρι και το 1261, οπότε και ο Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος, ανακαταλαμβάνει την Κωνσταντινούπολη και κάνει την Αγία Σοφία ξανά Ορθόδοξο Ναό. Εν τέλει την Τρίτη 29 Μαΐου του 1453, ο Μωάμεθ ο Πορθητής καταλαμβάνει την Πόλη, καταλύοντας μια για πάντα την Βυζαντινή αυτοκρατορία. Ο ναός δέχτηκε ανεπανάληπτες καταστροφές, στο πέρας των αιώνων, τόσο από τους Λατίνους κατακτητές, που απογύμνωσαν την Αγία Σοφία από τον πλούτο της, μεταφέροντας τα στη Δύση, αλλά και από τους Τούρκους κατακτητές, οι οποίο κατέστρεψαν αγιογραφίες και ψηφιδωτά, καθώς πίστευαν ότι η απεικόνιση του ανθρώπινου σώματος αποτελεί βλασφημία. Στην Αγία Σοφία, στέφθηκαν αυτοκράτορες, τελέστηκαν σύνοδοι, την λειτούργησαν άνδρες άγιοι, πανηγυρίσθηκαν νίκες, γίνανε θαύματα που σώσανε την Πόλη αμέτρητες φορές. 

Τι σημασία έχουν όμως όλα αυτά, μπορεί να ρωτήσει κανείς. Μα αυτά ακριβώς, αυτή η ιστορία της Αγίας Σοφίας, υποδηλώνει ότι ο Ναός είναι σύμβολο, όχι τόσο της Ρωμιοσύνης, αλλά της πίστης του Χριστού. Και εκεί στοχεύουν οι ενάντιοι της πίστεως. Περιμένουν και "χτυπάνε εκεί που θα πονέσει". Χρειάζεται όμως μεγάλη προσοχή. Όπως πολλές φορές τονίζει ο Απόστολος Παύλος "ἡ γὰρ δύναμις ἐν ἀσθενείᾳ τελεῖται" (προς Κορ. Β' , 12.9). Τώρα είναι ο καιρός του αγώνα. Είναι η ώρα που θα δείξουμε την πίστη μας. Και μην μπερδευτούμε. Δεν ζούμε τόσο μια πίστη πράξης, αλλά μια πίστη μυστηρίου. Εκεί είναι η πηγή της δύναμης μας. Το μυστήριο. Δεν πρέπει να ξεχνιόμαστε, αλλά ούτε και να παρεκτραπούμε. Δεν είναι καιρός να χάσουμε τον εαυτό μας στο μίσος. Δεν πρέπει να μιλήσουμε άσχημα προς αυτόν που το έκανε, όσο και αν αδικούμαστε. Ας δείξουμε ότι είμαστε ικανοί να γυρίσουμε και το άλλο μάγουλο. Άλλωστε, η έλλειψη αυτού του ελάχιστου πράγματος, της αδυναμίας να συγχωρούμε και να πιστεύουμε μας έφερε σε αυτό το σημείο. Ας γυρίσουμε προς τον εαυτό μας, ας δούμε ποιοι είμαστε και ας υψώσουμε τα χέρια στον ουρανό. Γιατί η δύναμη της προσευχής είναι αυτή που στο τέλος, θα μας δυναμώσει για να συνεχίσουμε.